تبليغاتX
آذربایجان بایاتیلاری - فولکولور

 

          نمونه ای از اشعار ترکی فارسی مولانا(ترکی خراسانی)

داني كه من به عالم يالقيز سني سئور من               چون در برم نيايي اندر غمت اؤلر من

من يار باوفايم بر من جفا قيلورسان                      گر تو مرا نخواهي من خود سني ديلر من

روي چو ماه داري من شاددل از آنم                      ازآن شكر لبانت بير اؤپكنك ديلر من

تو همچو شير مستي داني قانيم ايچرسن                 من چون سگان كويت دنبال تو گزر من

فرماي غمزه ات را تا خون من بريزد                   ورني سنين اليندن من يارغويا بارين من

هردم به خشم گويي بارغيل منيم قانيمدان               من روي سخت كرده نزديك تو دورورمن

روزي نشست خواهم يالقيز سنين يانيندا                 هم سن چاخير ايچرسن هم من قوپوز چالارمن

روزي كه من نبينم آن رچووي هم ماهت               جانا از هركسي سونشان كويت رورمن

ماهي چو شمس تبريز غيبت نمود گفتند                 از ديگري بپرسيد من سويله رم آرارمن

 

يالقيز= تك تنها   

اؤلر من = ميميرم    

جفا قيلورسان = ظلم ميكني  

 ديلر من= آرزو ميكنم 

 سويله رم = ميگويم    

 ميجآرارمن =ويم

سورورمن = ميپرسم

اؤپكنك = بوسه    

گزر من = ميگردم

چاخير= شراب

قوپوز = ساز

 

 

اسامی ماها و روزها درنزد بعضی از اقوام ترک

1-ایران تورکلرینین یئنی تقویمی:(تقویم جدید ترکان ایران)

آغلار- گولر آیی(فروردین)

گولن آی(اردیبهشت)

قیزاران آیی(خرداد)

قورا پیشیرن آیی(تیر)

قویروق دوقان آیی(مرداد)

زومار آیی(شهریور)

خزل آیی(مهر)

قیروو آیی(آبان)

آذرآیی

چیلله آیی

دوندوران آیی(بهمن)

با یرام آیی(اسفند

 

یدلیک گونلری

هفته

یئلی گون

شنبه

یئل پکلی گون

یکشنبه

توزلو گون

دوشنبه

تورپاقلی گون

سه شنبه

دوننکی گون

چهار شنبه

بوگونکی گون

پنج شنبه

آدینا

جمعه

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

اسگی تورک بیرایللیکی(تقویم قدیمی ترکی):

بوایللیکد (تقویمد) 12 ایل 12 حیوانین آدینا باغلیدیر ایلین 12 آیی بیر داها بو 12 حیوانین آدی ایله آیریلیر. هر گون 12 چاغدیر. 12 چاغ یئنه ده 12 حیوانین آدینادیر.12حیوانین آدلاری بو ترتیب ایله دیر

 

1-سیچان

2-اینک

3-قافلان(پلنگ)

4-دووشان

5-ناققا

6-ایلان

7-آت

8-قویون

9-بیچی(میمون)

10-تویوق

11-دونقوز

12-ایت

 

ختایی تقویمی

اسگی تورکستانین بوگون کی چین تورپاغی(ترکستان قدیم امروزه جزو چین محسوب می شود).ختایی تقویمی اون ایکی آیدیر بو ترتیب ایله دیر.

1-آرام آی

2-ایکینجی آی

3-اوچونجو ای

4- دوردونجو آی

5-بئشینجی آی

6-آلتینجی آی

7-یئددینجی آی

8-سگگیزینجی آی

9-دوققوزونجی ای

10-اونونجو آی

11-اون بیراینجی آی

12-سیسقابات آی

 

 

 

ختایی تقویمیند گونون ساعت لرین دوزگون آیرما ممکن دیر

سیچان چاغی

بوگون کی ساعت ایله گئجه ساعات 12-دن ایکی قدر

اینک چاغی

بوگون کی ساعت ایله گئجه ساعات 2-دن دورده قدر

قافلان چاغی

بوگون کی ساعت ایله گئجه ساعات 4-دن آلتیا قدر

دووشان چاغی

بوگون کی ساعت ایله گئجه ساعات6-دان اونا قدر

ناققا چاغی

بوگون کی ساعت ایله گئجه ساعات8-دن اونا قدر

ایلان چاغی

بوگون کی ساعت ایله گئجه ساعات10-دان 12یه قدر

آت چاغی

بوگون کی ساعت ایله گون اورتاداساعات 12- دن 2یه قدر

قویون چاغی

بوگون کی ساعت ایله گون اورتا ساعات2-دن 4 قدر

بیچی چاغی

بوگون کی ساعت ایله ایکیندی ساعات 4-دن 6یا قدر

تویوق چاغی

بوگون کی ساعت ایله آخشام ساعات 6 دان 8 قدر

ایت چاغی

بوگون کی ساعت ایله آخشام ساعات 8-دن اونا قدر

دونقوز چاغی

بوگون کی ساعت ایله گئجه ساعات 10- دان 12 یه قدر

 

این اسامی روزها در روستا های آذر بایجان کاربرد داشته است.

 

تورکی                             فارسی

یئل گونو(روز باد)

شنبه

سود گونو(روز شیر)

یک شنبه

دوز گونو(روز نمک)

دو شنبه

آرا گون(روز وسط)

سه شنبه

اوت گونو(روز آتش)

چهار شنبه

سو گونو(روز آب)

پنج شنبه

ائل گونو(روز ایل)

جمعه

 

 

 

 

 


+ نوشته شده در  یکشنبه دوازدهم اسفند 1386ساعت 21:10  توسط الشن باقری  |